طراحی برنامه آموزش شناخت اجتماعی(SCT)، و بررسی اثربخشی آن بر توانایی و مهارت‌های تشخیص، درک و ابراز حالات هیجانی کودکان مبتلا به اختلال اتیسم با عملکرد بالا (HFA)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

 
آسیب جدی در شناخت اجتماعی و مشکلات هیجانی به عنوان ویژگی‌های آشکار افراد اتیستیک بویژه اتیستیک با عملکرد بالا، محسوب می‌شوند. نقایص شناختی-اجتماعی؛ مجموع مشکلاتی در درک حالات و عواطف خود و دیگری است و نقص در کارکرد اجتماعی؛ مشکل در شروع، ایجاد، حفظ و توسعه روابط اجتماعی مثبت و سازنده است و به عبارتی، نقص در تعامل با دیگران است. چنین نقایصی در طی دوران کودکی ظهور و تا بزرگ‌سالی می‌مانند. تحقیق حاضر با هدف طراحی آموزش برنامه شناخت اجتماعی، به منظور بهبود و افزایش مهارت‌های تشخیص، تفسیر و ابراز حالات‌های هیجانی کودکان اتیستیک با عملکرد بالا انجام شده است.
تحقیق حاضر از نوع مطالعات آزمایشی، با سری‌های زمانی همراه با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه دانش‌آموزان با اختلالات طیف اتیسم، در مدارس ویژه‌اتیسم شهر تهران است. مشارکت‌کنندگان به عنوان آزمودنی‌های این تحقیق، بعد از غربالگری اولیه با استفاده از مقیاس گیلیام، در آزمون تفکیک اتیسم عملکرد بالا از سایر طیف‌ها، شرکت کردند و بعد از کسب نمره قابل قبول، به عنوان جامعه هدف، تعیین شدند. تعداد 14 دانش‌آموز (پسر) اتیستیک با عملکرد بالا، که دارای ملاک‌های ورود به آزمایش بودند، به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند و سپس از بین آن‌ها، تعداد هفت نفر در گروه آزمایش و هفت نفر دیگر در گروه کنترل، به طور تصادفی جایگزین شدند. برنامه آموزش شناخت اجتماعی با محتوای مهارت‌های هیجان‌خوانی، به عنوان برنامه مداخله‌ای، در 14 جلسه آموزشی، به مدت دو و نیم ساعت، در کلینیک روان‌شناسی دانشگاه تهران، برای گروه آزمایش، اجرا شد. از آزمون بازشناسی هیجانات بارون و کوهن، به منظور بررسی توانایی تشخیص، تفسیر و ابراز حالات هیجانی مشارکت‌کنندگان استفاده شد.
نتایج حاصل از اجرای برنامه آموزشی، با استفاده از آزمون‌های پیشرفته آماری، تحلیل واریانس و اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. هر سه فرضیه این پژوهش، در سطح آلفای 001/0 یا (1%p یافته‌های حاصل نشان دادند که برنامه آموزش شناخت اجتماعی (SCT-A)، موجب بهبود و افزایش توانایی تشخیص، تفسیر و ابراز حالات هیجانی مشارکت‌کنندگان در گروه آزمایش شد. اما این بهبودی در مشارکت‌‌کنندگان گروه کنترل که مداخله را دریافت نکرده بودند، دیده نشد. در مجموع یافته‌های حاصل نشان داد که برنامه آموزش شناخت اجتماعی، می‌تواند به عنوان یک راهبرد درمانی-مداخله‌ای اثربخش برای بهبود مهارت‌های هیجانی افراد اتیستیک با عملکرد بالا، که نقش بسیار مهمی در ارتباطات و تعاملات اجتماعی دارند، به‌کار برده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Development of Social Cognition Training Program and its Effectiveness for Emotional Skills (Reading, Interpreting, expression) of High- Functional Autistic Children

نویسندگان [English]

  • saeid rezaei
  • gholamali afroz
  • saeid hasanzade
  • elahe hajazi
  • seyd kamal kharazi
چکیده [English]

 

Social cognition impairment and emotional problems are explicit characteristics of people with autism disorder and especially high functional autistic. Social-cognitive impairments are a grope of problems in interpreting of self and others emotion, social function, problem in making and developing of adapted and appreciated social relations. The objectives of this research include development of social cognition training program and its effectiveness for emotional skills (Reading, Interpreting, expressing) of High- Functional Autistic Children.
This research was an experimental research in which students who got more than 150 scores in autism high functional scale were selected as a sample by available sample method from all students who were access therapy and training in Tehran autism schools. From the 14 HFA,7 students in experimental and 7 in control grope were selected randomly. Social cognition developed program in 14 session (per session 2.5houres) were taught in Tehran psychology clinic. For the assessment of emotional skills situation, Baron-Kohen emotion test was applied.
The collected data were analyzed by advanced statistical method like repeated measures and analysis of variance. The results showed that all hypothesis of this research significantly were accepted.
The results showed that social cognitive training program (SCT-A), led to modifying and increasing the emotional skills and capability of HFA student in experimental group.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • social cognition
  • emotional skills
  • high functional autism
Adolphs, R. (1999). Social cognition and the human brain.  Trends in Cognitive Sciences, 3,469–479.

Balconi, M., & Carrera, A. (2007). Emotional representation in facial expression and script. A comparison between normal and autistic children. Res Dev Disabil; 28(4): 409-422.

Capps, L., & Yirmiya, N., & Sigman, M. (1992). Understanding of simple and complex emotions in non-retarded children with autism. Child Psychology Psychiatry; 33(7): 1169-1182.

Falkmer, M., & Larsson, M., & Bjallmark, A., and Falkmer, T. (2010). The importance of the eye area in face identification abilities and visual search strategies in persons with Asperger syndrome. Res Autism Spectrum Disord 2010; doi:10.1016/j.rasd. 2010.01.-011.

Farran, E.K., & Branson, A., & King, B.J. (2011). Visual search for basic emotional expressions; impaired detection of anger, fear and sadness but a typical happy face advantage in autism. Res Autism Spectrum Disord 2011; 5: 455-462

Geary, M. (2010). Social Cognition with Autism Spectrum Disorders and Peer Relationships. Neuron 28 (2): 355–63. ic issues.

Hernandez, N., & Metzger, A., & Magne, R. & et al. (2009). Exploration of core features of a human face by healthy and autistic adults analyzed by visual scanning. Neuropsychologia;47:1004–12.

Hobson, R., & Lee, A., & Hobson, J. (2009). Qualities of symbolic play among children with autism: A social-developmental perspective. Journal of Autism and Developmental Disorders, 39, 12-22.

Kahana-Kalman, R., & Goldman, S. (2009). Intermodal matching of emotional expressions in young children with autism. Res Autism Spectrum Disord 2008; 2: 301-310.

Krysko, K.M., & Rutherford, M.D. (2009). A threat-detection advantage in those with autism spectrum disorders. Brain Cogn 2009; 69(3): 472-480.

Nakayama, K., and Duchaine, B. (2004). “Developmental prosopagnosia and the Benton Facial Recognition Test”. Neurology.; 62:1219–1220.

Rump, M., & Joyce, L., & Giovannelli, N., & Minshew, J., & Mark, S. (2009). The Development of Emotion Recognition in Individuals with Autism. Child Develop-ment, Volume 80, Number 5, Pages 1434–1447.

Rutherford, M.D., & Clements, K.A., & Sekuler, AB. (2007). Di.erences in discrimination of eye and mouth displace-ment in autism spectrum disorder. Vision Research 47 2099–2110.

Rutherford, M. D., & Towns, A. M. (2008). Scan path differences. Similarities during emotion perception in those with and without autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38, 1371–1381.

Schultz, R.T. (2005).  Developmental deficits in social perception in autism: The role of the amygdala and fusi form face area. Int J Dev Neurosci, 23: 125-141.

Semrud-Clikeman, M. (2007). Children social competence. US: Springer Science_Business Media, LL.

Van Kooten, I.A., & Palmen, S.J, & Von Cappeln, P, & et al. (2008). Neurons in the fusiform gyrus are fewer and smaller in autism. 131(Pt. 4):987–99.

Yirmiya, N., & Sigman, M.D., & Kssari, C. and Mundy, P. (1992). Empathy and cognition in high-functioning children with autism. Child Dev1992;63(1):150-160