تأثیر آموزش تاب‌آوری بر فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‏شناسی، دانشگاه بوعلی سینا

2 کارشناسی ارشد، روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش تاب‌آوری بر کاهش فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان، انجام گرفته است. روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی به صورت طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش را کلیة‏ دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان شهر همدان سال تحصیلی 94-1393 تشکیل می‌دادند؛ چهل نفر از دانش‏آموزان دارای فرسودگی تحصیلی (با روش نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای چندمرحله‌ای) انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه بیست نفرۀ آزمایش و کنترل جایگزین شدند. آموزش تاب‏آوری در طی ده جلسة شصت دقیقه‏ای به صورت گروهی بر روی گروه آزمایش اجرا شد. ابزار به کار برده شده در پژوهش، پرسش‏نامۀ فرسودگی تحصیلی بود. یافته‏های پژوهش با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد؛ روش آموزش تاب‌آوری بر کاهش فرسودگی تحصیلی در دانش‏آموزان مؤثر است. هم‌چنین نتایج نشان داد که آموزش تاب‌آوری بر کاهش خستگی تحصیلی، بی‏علاقگی تحصیلی و ناکارآمدی تحصیلی در دانش‏آموزان مؤثر است. یافتة دیگر پژوهش حاضر این بود که از بین مؤلفه‌های فرسودگی تحصیلی آموزش، تاب‌آوری بیشترین تأثیر را در کاهش خرده‌مقیاس خستگی تحصیلی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Resiliency Training on Burnout in High School Female Stu-dents

نویسندگان [English]

  • Abolghasem Yaghoobi 1
  • Maryam Bakhtiari 2
چکیده [English]

This study aimed to investigate the effect of resilience training on reducing students’ burnout. The method used in this study is pretest-posttest control group design. The population of the study consisted of all first grade high school students of Hamedan in the academic year 93-94. From this population, a sample of 40 students were selected (40 student with academic burnout selected) using multistage random cluster sampling, and were assigned to two groups of experimental and control. (Randomly assigned to experimental and control group). (Resilience training during 10 sessions of 60 minutes was conducted to the experimental group) The instrument used in the study was the academic burnout questionnaire. The results of the study revealed that Resilience training method is effective in reducing students’ academic burnout. The results also showed that resilience training is effective in reducing emotional exhaustion, academic cynicism, and academic inefficacy. Another finding of the present study was that among the components of academic burnout, resilience training had the greatest impact in reducing the emotional exhaustion subscale. It can be said that resilience training can modulate stress levels and disability in stressful situations and increases life satisfaction, self-efficacy, optimism and hope in students, which in turn reduces academic burnout.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Academic Burnout
  • Emotional Exhaustion
  • Aca-demic Cynicism
  • Academic Inefficacy

ابراهیمی قوام، صغری؛ عزیزی ابرقویی، محسن (1389). "رابطة بین خودکارآمدی و کیفیت تجارب یادگیری با فرسودگی تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی تهران". پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی.

اسلامی، محمدعلی؛ سعدی‌پور، اسماعیل؛ درتاج، فریبرز (1390). "بررسی رابطة بین هوش معنوی و سلامت روانی- جسمانی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی."، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی.

اعتمادی، احمد؛ شهیدی، مهوش؛ طاهری، فرزانه (1390). "تعیین رابطه بین سخت‌رویی و مسئولیت‌پذیری با فرسودگی تحصیلی در دانش‌آموزان". پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی.

بهروزی، ناصر؛ شهنی ییلاق، منیجه؛ پورسید، سید مهدی (1391). "رابطة کمال‌گرایی، استرس ادراک شده و حمایت اجتماعی با تحلیل‌رفتگی آموزشی». راهبرد فرهنگ، شماره، بیستم. صص، 84-102.

جلیلیان، نوشین؛ فرخی، نورعلی؛ درتاج، فریبرز (1391). «بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های مدیریت زمان بر میزان فرسودگی تحصیلی دانشجویان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد". دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی.

ضمیری‌نژاد، سمیه (1390). "مقایسه اثربخشی آموزش تاب‌آوری به‌صورت گروهی و شناخت‌درمانی گروهی بر کاهش میزان افسردگی دانشجویان دختر خوابگاهی". پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی.

نریمانی، محمد؛ عباسی، مسلم (1388). "بررسی ارتباط بین سرسختی روان‌شناختی و خودتاب‌آوری با فرسودگی شغلی". فراسوی مدیریت، 2(8)، 92-75.

نعامی، عبدالزهرا (1388). "رابطة بین کیفیت تجارب یادگیری با فرسودگی تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز". مطالعات روان‌شناختی. دورة 5، شماره 3، صص، 48-25.

 

Ahola, K. & Hakanen, J. (2007). Job strain, burnout and depressive symptoms: A prospective study among dentists, Journal of Affective Disorders. 77(1), 229-243.

Benard, B. (1991). Fostering resiliency in kids: Protective factors in the family, school, and community.

Breso, E.; Salanova, M. & Schoufeli, B. (2007). In search of the third dimension of Burnout. Applied psychology, 56(3), 460-472.

Brouwers, A. & Tomic, W. (2000). A longitudinal study of teacher burnout and perceived self - efficacy in classroom management. Teaching and Teacher education, 16(2), 239-253.

Cabrera, N. & Padilla, A.M. (2004). Entering and Succeeding in the "culture of college. Journal of Behavioral Sciences, 26(2), 152-175.

David. A.P. (2010). Examining the relationship of personality and burnout in college students: The role of academic motivation. Educational Measurement and Evaluation Review, Vol. 1, 90-104.

Farber, K.J. (2003). First year medical student stress and coping in a problem-based learning medical. Curriculum education 38, 482- 491.

Freudenberger, H.J. (1974). Staff burn‐out. Journal of social issues, 30(1), 159-165.

Green glass, E.R., Burke, R.J. & Fiksenbaum, L. (2001). Workload and Burnout in nurses, Journal of Community and Applied Social Behavior and Personality, 11, 211-215.

Hall, D.K.; Pearson, J. & Reaching, I.N. (2003). Resilience-giving children the skills to bounce back. Voices for Children.

Henderson, N.; Benard, B. & Sharp-Light, N. (Eds.). (2007). Resiliency in action: Practical ideas for overcoming risks and building strengths in youth, families & communities. Resiliency in Action.

Kwok, O.; Hughes, J.N. & Luo, W. (2007). Role of resilient personality on lower achieving first grade students' current and future achievement, Journal of School Psychology, 45(1). 61-82.

Lee, R.T. & Ashforth, B.E. (1996). A meta-analytic examination of the correlates of the three dimensions of job burnout. Journal of applied Psychology, 81(2), 123.

Martin, A.J. & Marsh, H. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlations: a construct validity approach, Psychology in the Schools, 43, 267-281.

Maslach, C.; Schaufeli, W.B. & Leiter, M.P. (2001). Job burnout, Annual Review of psychology, 52, 397-422.

Masten, A.S.; Best, K.M. & Garmezy, N. (1990). Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity. Development and psychopathology, 2(04), 425-444.

Mazerolle. S.M. (2012). An Assessment of Burnout in Graduate Assistant Certified Athletic Trainers. Journal of Athletic Training, 47(3):320–328.

Modin, B.; Östberg, V.; Toivanen, S. & Sandell, K. (2011). Psychosocial working conditions, school sense of coherence and subjective health. A multilevel analysis of ninth grade pupils in the Stockholm area. Journal of Adolescence, 34, 129–139.

Moneta, G.B. (2011). Need for achievement, burnout, and intention to leave; Testing an occupational model in educational setting. Personality and Individual Differences, 50(2) , 274-278.

Neumann, Y.; Finaly-Neumann, E. & Reichel, A. (1990). Determinants and consequences of students' burnout in universities. The Journal of Higher Education, 20-31.

Parker, Philip D, Salmela-Aro, katarina. (2011). Development processes in school burnout: A comparison of major developmental models, Learning and Individual Differences 21, pp 224-228

Polk, L.V. (1997). Toward a middle-range theory of resilience. Advances in Nursing Science, 19(3), 1-13.

Qinyi, T. & Jiali, Y. (2012). An analysis of the reasons on learning burnout of junior high school students from the perspective of cultural capital theory: a case study of Mengzhe Town in Xishuangbanna,China. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46: 3727 – 3731.

Salanova, M.; Schaufeli, W.; Martínez, I. & Bresò, E. (2010). How obstacles and facilitators predict academic performance: The mediating role of study burnout and engagement. Anxiety, Stress & Coping, 23(1), 53-70.

Salmela-Aro, K. & Tynkkynen, L. (2012). Gendered pathways in school burnout among adolescents. Journal of adolescence, 35(4), 929-939.

Salmela-Aro, K.; Kiuru, N.; Leskinen, E. & Nurmi, J. (2009). School Burnout Inventory (SBI): Reliability and validity. European Journal of Psychological Assessment, 25, 48−57.

Sand, G. & Miyazaki, A.D. (2000). The impact of Social support on salesperson burnout components, Psychology and Marketing, 17, 13-26.

Schwarzer, R. & Hallum, S. (2008). Perceived teacher self‐efficacy as a predictor of job stress and burnout: Mediation analyses. Applied Psychology, 57(s1), 152-171.

Tukaev, S.V.; Vasheka. T.V.; Dolgova, O.M. (2013). The Relationships Between Emotional Burnout and Motivational, Semantic and Communicative Features of Psychology Students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 82: 553 – 556.

Van Wyk, L. (2004). The relationship between procrastination and Stress in the Life of the High School Teacher (Doctoral dissertation, University of Pretoria).

Zakari, S.; Walburg, V. & Chabrol, H. (2008). Study of burnout, depression and suicidal thoughts among French high-school students. Journal de thérapie comportementale et cognitive, 18, 113-118.

Zallars, K.L.; Perrewe, P.L. & Hochwarter, W. A. (2000). Burnout in health care: The role of the five factors of personality, Journal of Applied Social Psychology, 30, 1570-1598.

Zhang, Y.; Gan, Y. & Cham, H. (2007). Perfectionism, academic burnout and engagement among Chinese college students: A structural equation modeling analysis. Personality and Individual Differences, 43(6), 1529-1540.