ساخت مقیاس سنجش شادکامی مدرسه‌ای دانش‌آموزان ابتدایی: مطالعه‌ای به روش پژوهش آمیخته

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ساخت مقیاسی برای سنجش شادکامی مدرسه‌ای دانش‌آموزان ابتدایی انجا‌م ‌شد. بدین‌‌منظور مبتنی بر روش پژوهش آمیخته اکتشافی از نوع ساخت ابزار، دو مطالعه به ‌انجام ‌رسید. در مطالعه اول، شرکت‌کنندگان مبتنی بر نمونه‌گیری ملاکی، انتخاب شده و مصاحبه فردی با 29 نفر از معلمان و دانش‌آموزان مدارس شهر تهران انجام ‌شد. برای گردآوری داده‌ها از مقیاس تک‌سوالی محقق‌ساخته و مصاحبه نیمه‌ساختارمند، و برای تحلیل‌داده‌ها از روش تحلیل‌ کُلایزی استفاده ‌شد. تحلیل داده‌ها به شناسایی شش مضمون شامل «اجرایی‌ـ مدیریتی»، «فرهنگی»، «محیطی»، «دوستان»، «تدریس و اخلاق معلم» و «فردی» منجرگردید. در مطالعه دوم و بخش کمّی، از میان دانش‌آموزان مدارس ابتدایی شهر تهران تعداد 387 نفر از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای سه‌مرحله‌ای انتخاب شد. ویژگی‌های فنی ابزار با استفاده از روایی محتوایی، تحلیل گویه‌ها، روایی سازه و تعیین اعتبار بررسی شد. ضریب روایی محتوایی هر یک از گویه‌ها بالاتر از مقدار معیار 54/0 و شاخص روایی محتوایی (روایی کلی) ابزار 735/0 به ‌دست ‌آمد. اعتبار مقیاس نیز با استفاده از آلفای‌کرونباخ و برآورد ضریب‌همسانی 86/0 تایید گردید. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی به استخراج شش عامل منجرگردید. منحنی ویژگی گویه‌ها نشان ‌داد که اکثریت‌ گویه‌ها از وضعیت قابل قبول و بعضاً بسیارخوبی برخوردارند. بطور کلی در مورد کیفیت ابزار می‌توان گفت از آنجا که در دامنه قابل توجهی از پیوستار توانایی‌ (2- تا 1+)، آگاهی بالایی را فراهم‌ می‌سازد، از کیفیت مطلوبی برخوردار‌ است. بررسی ویژگی‌های فنی ابزار نشان ‌داد که می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری‌ روا و معتبر برای سنجش شادکامی مدرسه‌ای دانش‌آموزان ابتدایی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Construction of the Elementary School Students’ Subjective Well-Being in School Scale: an Exploratory Mixed-Method Study

نویسندگان [English]

  • Reza Kamalimohajer 1
  • Keyvan Salehi 2
  • Ali Moghadamzadeh 3
  • Fateme Jafari 1
1 MA of Educational Research, University of Tehran
2 Assistant professor, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant professor, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to construct a scale for assessing the Students` Subjective Well-being in elementary School (ESSSWBSS). For this purpose, based on an exploratory sequential mixed methods design, two studies were conducted. In the first study, using purposive sampling of the criterion type, 29 key informants including teachers and elementary school students in Tehran were selected and interviewed. Research tools were researcher-made single-item questionnaire and semi-structured interviews. Data were analyzed by Colaizzi's method. This has led to identifying six main themes  including 'executive-administrative ', 'cultural', 'environment', 'friends', 'teaching and teacher ethics' and 'individual'. In the second study, among elementary school students in Tehran 387 students were selected through three-way cluster sampling. Psychometric properties of tools were evaluated using content validity, examination of items, structural validity and reliability determination. The content validity ratio (CVR) of each of the items was above the criterion of 0.54 and the overall validity of the tool (CVI) was 0.735. Validity of the scale was confirmed by content validity based on experts' opinion; the reliability of the scale was calculated by Cronbach's alpha and its value was 0.86. The exploratory factor analysis resulted in extraction of six factors. The item characteristic curve indicates that the majority of the items have a satisfactory and sometimes very good qualifications. In general, it can be said that the quality of the tool is of good quality because it provides a high level of information in a significant range of the ability continuum (-2 to +1). Investigating the psychometric properties of the tool showed that it can be used as a valid and reliable tool for assessing the Elementary School Students’ Subjective Well-Being in School.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Subjective well-being in school
  • Scale Construction
  • Happy school
  • exploratory sequential mixed methods design