با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن روانشناسی تربیتی ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 روانشناسی تربیتی، دانشکده پردیس خواهران، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان.ایران

10.30473/etl.2022.64369.3814

چکیده

اضطراب امتحان یکی از مشکلات شایع  آموزشی با رشد فزاینده در بین دانش‌آموزان است و از این‌رو شناخت عوامل مؤثر بر آن حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب‌آوری تحصیلی با اضطراب امتحان انجام گرفت. روش مطالعه توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل همه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطۀ دوم شهرستان کاشان در سال تحصیلی 1399-1400 بود و 316 دانش‌آموز با نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات، از مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی زیمت و همکاران (1988)، پرسش‌نامۀ‌ تاب‌آوری تحصیلی مارتین (2003) و پرسش‌نامۀ اضطراب امتحان اسپیلبرگر (1980) استفاده شد. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون با نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که اضطراب امتحان با حمایت اجتماعی (01/0 ,p<23/۰- r=) و تاب‌آوری تحصیلی (01/0 ,p<63/0- r=) رابطۀ معنادار دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای پیش‌بین (حمایت اجتماعی و تاب‌آوری تحصیلی) توانسته‌اند 397/0 از واریانس متغیر ملاک (اضطراب امتحان) را پیش‌بینی کنند. بنابراین می‌توان گفت حمایت اجتماعی و تاب‌آوری تحصیلی به عنوان متغیر پیش‌بین برای اضطراب امتحان عمل می‌کنند و با افزایش تاب‌آوری در موقعیت‌های تحصیلی و حمایت اجتماعی، میزان اضطراب امتحان در دانش‌آموزان کاهش می‎یابد. یافته‌های پژوهش حاضر برای روان‌شناسان تربیتی و مشاوران مدرسه جهت انجام مداخله‌های آموزشی- مشاوره‌ای با هدف کنترل اضطراب امتحان دانش‌آموزان کاربرد می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Relationship between PerceivedSocial Support and Academic Resilience with students' Test Anxiety

نویسندگان [English]

  • Motahhare Tavajjohi 1
  • MohammadReza Tamannaeifar 2

1 Educational Psychology, Faculty of Sisters Campus , University of Kashan , Kashan, Iran

2 Department of Psychology, Faculty of Humanities, university of kashan, Kashan, Iran

چکیده [English]

Test anxiety is one of the most common educational problems among students that is growing and therefore it is important to know the factors affecting it. Accordingly, the present study was conducted to aimed of investigate the relationship between perceived social support and academic resilience with test anxiety. The method of the present study is descriptive and correlational. The statistical population included all female high school students in Kashan in the academic year 1399-1400. 316 students were selected by multi-stage cluster sampling. In order to collect data, the Multidimensional Social Support Scale of Zimet et al. (1988), the Martin Academic Equality Questionnaire (2003) and the Spielberger Test Anxiety Scale (1980) were used. Pearson correlation test and regression analysis with SPSS software were used to analyze the data. The results of data analysis showed that test anxiety had a significant relationship with social support (r = -0.23, p <0.01) and academic resilience (r = -0.63, p <0.01). The results of regression analysis showed that predictor variables (social support and academic resilience) were able to predict 0.397 of the variance of the criterion variable (test anxiety). Therefore, it can be said that social support and academic resilience act as predictor variables for test anxiety and with increasing resilience in academic situations and social support, the level of test anxiety in students decreases. Findings of the present study have practical implications for educational psychologists and school counselors to perform educational-counseling interventions to control students' test anxiety.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Test Anxiety
  • Perceived Social Support
  • Academic Resilience
ادیب‌نیا، فائزه و شمس اسفندآباد، حسن (1399). «پیش‌بینی اضطراب مدرسه در دانش‌آموزان براساس باورهای فراشناختی و حمایت اجتماعی». دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 15(8)، 37-55.
انوری، فاطمه و میکائیلی منیع، فرزانه (1400). «تدوین مدلی علّی بهزیستی ذهنی بر پایة تاب‌آوری تحصیلی و نقش واسطه‌ای تعامل معلم دانش‌آموز، سازگاری هیجانی و ادراک از جو مدرسه». فصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 9(1)، 9-26.
بایرام‌نژاد، حوریه؛ یاراحمدی، یحیی؛ احمدیان، حمزه و اکبری، مریم (1399). «تدوین مدل علّی رضایت از مدرسه بر اساس ادراک محیط کلاس و ادراک حمایت معلم با نقش واسطه‌ای پایستگی تحصیلی و درگیری تحصیلی». فصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 8(3)، 71-84.
پورطالب، نرگس و حکیم‌زاده، الهه (1398). پیش‌بینی اضطراب امتحان دانش‌آموزان دختر براساس تاب‌آوری تحصیلی آنان. چهارمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین درحوزه علوم تربیتی و روان‌شناسی و مطالعات اجتماعی ایران، تهران.
تمنایی‌فر، محمدرضا؛ لیث، حکیمه و منصوری‌نیک، اعظم (1392). «رابطۀ حمایت اجتماعی ادراک‌شده با خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان». مجلۀ علمی روان‌شناسی اجتماعی، 28(1)، 31-39.
جلیل‌زاده، حکیمه و زارعی، حیدرعلی (1397). «اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر انگیزش تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش‌آموزان». نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه)، 42(11)، 36-13.
جلاب، روشنک و خانه‌کشی، علی (1398). رابطۀ تاب‌آوری تحصیلی با اضطراب امتحان دانش‌آموزان دختر پایه یازدهم شهرستان نور. پنجمین کنفرانس ملی نوآوری‌های اخیر در روان‌شناسی، کاربردها و توانمندسازی با محوریت روان‌درمانی، تهران.
جنادله، خالد؛ بساک نژاد، سودابه؛ یونسی، عیدان و سعادتمند، خدیجه (1397). «رابطۀ حساسیت اضطرابی، اجتناب تجربی و تاب‌آوری با اضطراب امتحان در دانش‌آموزان». مجلۀ روان‌شناسی بالینی، 10(1)، 78-71.
رفیعی‌پور، امین؛ شفقتی، سعید؛ عابدینی، علی و جعفری، طیبه (1398). «پیش‌بینی اضطراب امتحان بر اساس ابعاد دشواری در تنظیم هیجان در دانش‌آموزان». نشریۀ پژوهش در نظام‌های آموزشی، 46(13)، 111-122.
سلیمی، عظیمه؛ جوکار، بهرام و نیک‌پور، روشنک (1388). «ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت». مطالعات روان‌شناختی، 5(3)، 102-81.
شعاعی، لیلا؛ حیدرئی، علیرضا؛ بختیارپور، سعید و عسکری.، پرویز (1399). «نقش تعدیل‌کننده اضطراب امتحان در تأثیر آموزش هم‌شاگردی بر اهمال‌کاری تحصیلی: فایده اضطراب امتحان». نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه)، 51(13)، 33-49.
شکری، امید؛ کرمی‌نوری، رضا؛ فراهانی، محمدتقی و مرادی، علیرضا (1395). «رواسازی میان‌فرهنگی مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده در دانشجویان ایرانی و سوئدی». فصل‌نامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، 9(2)، 75-100.
عزیزی‌نژاد، بهاره (1395). «نقش حمایت اجتماعی مدارس بر سازگاری تحصیلی: اثر میانجی رضایت از مدرسه، امیدواری و خودکارآمدی دانش‌آموزان». فصل‌نامۀ علمی-پژوهشی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 13(4)، 57-68.
فرجی، آناهیتا؛ آریاپوران، سعید و عبدی، علی (1390). «نقش سبک‌های مقابله‌ای و حمایت اجتماعی در تمیز دانشجویان دارای اضطراب امتحان بالا و پایین». فصل‌نامۀ روان‌شناسی تربیتی، 19(6)، 68-47.
محمدی، الهام؛ صیدآبادی، مرضیه؛ زینل‌آبادی، رضوان؛ توحیدی، افسانه و نوروزی‌نیا، روح‌انگیز (1394). «رابطۀ حمایت اجتماعی ادراک‌شده با اضطراب امتحان: نقش واسطه‌ای خودکارآمدی». راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی، 2(2)، 33-23.
هاشمی، زهرا (1390). مدل تبیینی تاب‌آوری تحصیلی و هیجانی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.
هدایتی، فرشته؛ خوارزمی رحیم آبادی، رحمت الله؛ ثابت دیوشلی، حسن؛ ایران‌یار، رقیه (1394). «تاثیر راهبردهای یادگیری و حمایت اجتماعی بر اضطراب امتحان در دانشجویان». اولین همایش ملی سوادآموزی و ارتقای سلامت، 1، 184-181.
 
 
 
Aziz, N., & Serafi, A. H. (2017). “Increasing levels of test anxiety and psychological distress with advancing years of medical education”. British J Med Health Res, 4(3), 2-40.‏
Barrera, M. (1986). “Distinctions between social support concepts, measures, and models”. American journal of community psychology, 14(4), 413-445.‏
Bouteyre, E., Maurel, M., & Bernaud, J. L. (2007). “Daily hassles and depressive symptoms among first year psychology students in France: The role of coping and social support”. Stress and Health: Journal of the International Society for the Investigation of Stress, 23(2), 93-99.‏
Burton, B. N., & Baxter, M. F. (2019). “The effects of the leisure activity of coloring on post-test anxiety in graduate level occupational therapy students”. The Open Journal of Occupational Therapy, 7(1), 7.‏
Cipra, C., & Müller-Hilke, B. (2019). “Testing anxiety in undergraduate medical students and its correlation with different learning approaches”. PloS one, 14(3), e0210130.‏
Clipa, O., Duca, D. S., & Padurariu, G. (2021). “Test anxiety and student resilience in the context of school assessment”. Revista Romaneasca Pentru Educatie Multidimensionala, 13(1Sup1), 299-314.‏
Drăghici, G. L., & Cazan, A. M. (2022). “Burnout and Maladjustment Among Employed Students”. Frontiers in Psychology, 13, 825588-825588.‏
Dunkley, D. M., Blankstein, K. R., Halsall, J., Williams, M., & Winkworth, G. (2000). “The relation between perfectionism and distress: Hassles, coping, and perceived social support as mediators and moderators”. Journal of counseling psychology, 47(4), 437.‏
Fernández-Castillo, A. (2021). “State-anxiety and academic burnout regarding university access selective examinations in Spain during and after the COVID-19 lockdown”. Frontiers in Psychology, 12, 17.‏
Gunarta, M. E. (2015). “Konsep diri, dukungan sosial dan penyesuaian sosial mahasiswa pendatang di Bali”. Persona: Jurnal Psikologi Indonesia, 4(02).‏
Hayat, A. A., Choupani, H., & Dehsorkhi, H. F. (2021). “The mediating role of students’ academic resilience in the relationship between self-efficacy and test anxiety”. Journal of Education and Health Promotion, 10.‏
Kapıkıran, Ş. (2020). The Mediator Role of Academic Resilience in the Relationship between Parental Academic Success Pressure and Support and Test Anxiety in Adolescents.‏
Knoll, R. W., Valentiner, D. P., & Holzman, J. B. (2019). “Development and initial test of the safety behaviors in test anxiety questionnaire: Superstitious behavior, reassurance seeking, test anxiety, and test performance”. Assessment, 26(2), 271-280.‏
Lee, C., Dickson, D. A., Conley, C. S., & Holmbeck, G. N. (2014). “A closer look at self-esteem, perceived social support, and coping strategy: A prospective study of depressive symptomatology across the transition to college”. Journal of Social and Clinical Psychology, 33(6), 560-585.‏
Li, G., Zhou, J., Yang, G., Li, B., Deng, Q., & Guo, L. (2021). “The Impact of Intolerance of Uncertainty on Test Anxiety: Student Athletes During the COVID-19 Pandemic”. Frontiers in Psychology, 12, 2095.‏
Liu, Y., Pan, H., Yang, R., Wang, X., Rao, J., Zhang, X., & Pan, C. (2021). “The relationship between test anxiety and emotion regulation: the mediating effect of psychological resilience”. Annals of general psychiatry, 20(1), 1-9.‏
Mai, Y., Wu, Y. J., & Huang, Y. (2021). “What type of social support is important for student resilience during COVID-19? A latent profile analysis”. Frontiers in Psychology, 12, 2463.‏
Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2009). “Academic resilience and academic buoyancy: Multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes, correlates and cognate constructs”. Oxford Review of Education, 35(3), 353-370.‏
Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2006). “Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach”. Psychology in the Schools, 43(3), 267-281.‏
Nezlek, J. B., & Allen, M. R. (2006). “Social support as a moderator of day‐to‐day relationships between daily negative events and daily psychological well‐being”. European Journal of Personality, 20(1), 53-68.‏
Orgilés, M., Fernández-Martínez, I., Lera-Miguel, S., Marzo, J. C., Medrano, L., & Espada, J. P. (2017). “Spanish validation of the School Anxiety Scale—Teacher Report (SAS-TR)”. Child Psychiatry & Human Development, 48(5), 714-720.‏
Orozco, V. (2007). Ethnic identity, perceived social support, coping strategies, university environment, cultural congruity, and resilience of Lanina/o college students (Doctoral dissertation, The Ohio State University).‏
Owan, V. J., Bassey, B. A., & Ini, E. S. (2020). “Interactive effect of gender, test anxiety, and test items sequencing on academic-performance of SS3 students in Mathematics in Calabar Education Zone, Cross River State, Nigeria”. American Journal of Creative Education, 3(1).‏
Özmete, E., & Pak, M. (2020). “The relationship between anxiety levels and perceived social support during the pandemic of COVID-19 in Turkey”. Social Work in Public Health, 35(7), 603-616.‏
Park, J. H., & Park, J. M. (2010). “The effects of children's ego-resilience and social support on exam anxiety and school adjustment”. Korean Journal of Child Studies, 31(6), 125-134.‏
Panayiotou, G., & Karekla, M. (2013). “Perceived social support helps, but does not buffer the negative impact of anxiety disorders on quality of life and perceived stress”. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 48(2), 283–294.
Pengelly, R. (2021). An exploration of teacher and educational psychologists’ support for student test-anxiety in the context of a global pandemic.‏
Permatasari, N., Ashari, F. R., & Ismail, N. (2021). “Contribution of perceived social support (peer, family, and teacher) to academic resilience during COVID-19”. Golden Ratio of Social Science and Education, 1(1), 01-12.‏
Putwain, D. W., Nicholson, L. J., Connors, L., & Woods, K. (2013). “Resilient children are less test anxious and perform better in tests at the end of primary schooling”. Learning and Individual Differences, 28, 41-46.‏
Ramadhana, M., Putra, A., Pramonojati, T., Haqqu, R., & Dirgantara, P. (2021). “Learning Readiness as a Predictor of Academic Resilience in Online Learning during School from Home”. Library Philosophy and Practice (ejournal), 5362.‏
Sari, P. K. P., & Indrawati, E. S. (2017). “Hubungan antara dukungan sosial teman sebaya dengan resiliensi akademik pada mahasiswa tingkat akhir jurusan x fakultas teknik universitas diponegoro”. Jurnal Empati, 5(2), 177-182.‏
Speilberger, C. D. (1980). “Preliminary professional manual for the test anxiety inventory”. Palo Alo Psychol1980, 22, 133-8.‏
Tamannaeifar, M., & Abdolmaleki, S. (2017). “Prediction of Test Anxiety Based on Metacognitive Beliefs and Perfectionism”. Practice in Clinical Psychology, 5(1), 63-71.‏
Tamannaeifar, M., & Shahmirzaei, S. (2019). “Prediction of academic resilience based on coping styles and personality traits”. Practice in Clinical Psychology, 7(1), 1-10.‏
Trigueros, R., Aguilar-Parra, J. M., Mercader, I., Fernández-Campoy, J. M., & Carrión, J. (2020). “Set the Controls for the Heart of the Maths. The Protective Factor of Resilience in the Face of Mathematical Anxiety”. Mathematics, 8(10), 1660.‏
Van Hoek, G., Portzky, M., & Franck, E. (2019). “The influence of socio-demographic factors, resilience and stress reducing activities on academic outcomes of undergraduate nursing students: A cross-sectional research study”. Nurse Education Today, 72, 90-96.‏
 von der Embse, N., Jester, D., Roy, D., & Post, J. (2018). “Test anxiety effects, predictors, and correlates: A 30-year meta-analytic review”. Journal of affective disorders, 227, 483-493.‏
Wang, Q., Hay, M., Clarke, D., & Menahem, S. (2014). “Associations between knowledge of disease, depression and anxiety, social support, sense of coherence and optimism with health-related quality of life in an ambulatory sample of adolescents with heart disease”. Cardiology in the Young, 24(1), 126-133.‏
Yasin, A. S., & Dzulkifli, M. A. (2010). “The relationship between social support and psychological problems among students”. International Journal of Business and Social Science, 1(3).‏
Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). “The multidimensional scale of perceived social support”. Journal of personality assessment, 52(1), 30-41.‏